Hielspoor

hardloop blessuresHielspoor (spina calcaneï) , ook wel peesplaatontsteking genoemd, is een klacht die vaak voorkomt. Naar schatting hebben per jaar 300.000 tot 400.000 Nederlanders pijnklachten aan de hiel. In de meeste gevallen geven simpele, goedkope oplossingen een vermindering van de klacht.

Aan de onderkant van de voet loopt een peesplaat, of vezelband. Deze loopt vanaf de hiel naar de tenen. Door overbelasting wordt deze peesplaat voortdurend uitgerekt. Er moet dan gedacht worden aan overbelasting in de vorm van lopen, rennen, springen, te lang staan etc. Hierdoor komt het aanhechtingspunt van de peesplaat aan de hiel onder grote druk te staan. Het botvlies kan daardoor gaan ontsteken. Een ontstoken peesplaat wordt Fascitits Plantaris genoemd. Er vindt een botaansporing plaats in de pees. De botaansporing zelf doet geen pijn. Wat de pijn veroorzaakt is dat het omliggende weefsel (de peesplaat en omliggend bindweefsel) een ontstekingsreactie geeft.

 

Ontstaan / oorzaak

Overgewicht is een risicofactor bij hielspoor. Door de kilo’s die extra worden meegenomen komt er meer druk op de pees te staan. Ook mensen bij wie de kuitspieren verkort zijn lopen meer kans om  een hielspoor op te lopen.
Soms ontstaat de klacht vlak na een overbelasting in de sport. Dit hoeft echter niet altijd. Hielspoor kan ook langzaam ontstaan tijdens het werken, bijvoorbeeld bij een staand beroep. Personen met overgewicht hebben meer kans om een pijnlijke hiel te krijgen. Er komt meer gewicht en druk op de peesplaat in de voet.

Hielspoor komt het vaakst voor bij personen boven de 50 jaar. Soms hebben ook jongere mensen die intensief sporten deze blessures. Bijvoorbeeld tijdens de atletiek komt met het afzetten van sprint een enorme kracht op de pees te staan.

Ook overpronatie van de voet kan een oorzaak zijn van hielspoor. Dit houdt in dat de voet bij het voetgewelf doorgezakt is. Hierdoor komt er veel druk op de peesplaat te staan. Goed schoeisel en een zooltje kunnen dit corrigeren.

 

Symptomen

hardloop blessuresHielspoor leidt tot een felle pijn en irritatie. De pijn is duidelijk gelokaliseerd onder de hiel, ter hoogte van de aanhechting van de peesplaat op het bot. Het botvlies ontsteekt. De pijn is in eerste instantie vooral sochtends bij het opstaan aanwezig of bij opstaan vanuit de stoel. Nadat je een tijdje gelopen hebt wordt de pijn minder of is zelfs helemaal weg. Echter als je na het lopen weer gaat zitten en je wilt weer opstaan, is de pijn er weer. Dit is verklaarbaar. Tijdens het slapen verkort de pees zich (en verstijfd wat), deze wordt dus smorgens bij het opstaan opgerekt.

Ook kan de voet stijf aanvoelen of er kan een branderig gevoel zijn onder de voet.

Hielspoor kan zich op verschillende manieren uiten. Soms zijn alleen de bovenstaande klachten aanwezig, de zogenaamde startpijn. Dit is een milde vorm van hielspoor. Bij sommige mensen is de pijn dusdanig erg dat normaal lopen niet meer mogelijk is. Bij iedereen is dit weer verschillend.

Zie hielspoor symptomen voor meer informatie.

 

Hoe lang duurt hielspoor?

Hoe lang hielspoor duurt is heel moeilijk te zeggen. Dit hangt heel erg af van de activiteiten die je normaal gesproken uitvoert. Denk aan werk, sport. Als je fanatiek een sport beoefent als hardlopen of atletiek is het goed dat even op een lager pitje te zetten. Hoe langer je met een blessure door loopt, hoe moeilijker het doorgaans wordt om er weer volledig vanaf te komen. Als er geen rust wordt gehouden of de hielspoor wordt niet behandeld, is het moeilijk om ervan af te komen. Hielspoor verdwijnt bijna nooit spontaan.

 

Behandeling

Het houden van rust is goed bij hielspoor. Probeer het lopen, rennen, staan etc in eerste instantie zoveel mogelijk te vermijden. Dit is echter in de praktijk niet altijd haalbaar. Soms biedt een inlegzooltje een uitkomst. Een inlegzooltje zorgt voor een betere drukverdeling in de voet. Het neemt een stuk druk weg die op de peesplaat komt te staan, de peesplaat wordt wat ontlast. Wanneer je voor een zooltje in de schoen kiest, laat je hierbij dan deskundig adviseren. Dit kan bijvoorbeeld door een podoloog.

Goede, stevige schoenen zijn belangrijk. Ook als je geen pijn aan enkels, knieëen of spieren in het been hebt is dit belangrijk! Goede schoenen vormen de basis van een goede houding en looptechniek. Goede schoenen zorgen voor een betere demping. Ook is het comfortabel om een iets gevormd voetbed te hebben, dit kan overpronatie wat corrigeren.

Koelen door middel van ice pacs kan een tijdelijke pijnverlichting geven. Echter op de lange termijn biedt dit geen uitkomst.

 

Fysiotherapie bij hielspoor

Soms wordt hielspoor behandeld door de fysiotherapeut. Deze kan kijken naar de techniek van lopen en hier, zo nodig, tips en aanpassingen voor geven. Soms leer je jezelf onbewust een verkeerde looptechniek aan waardoor de drukverdeling niet goed is. Ook kan de fysiotherapeut kijken naar de stand van de voeten en u eventueel doorsturen naar de podoloog. Deze kan, wanneer dat nodig is, een corrigerend voetzooltje maken (bij overpronatie). De fysiotherapeut zal u rekoefeningen geven. Ook kan hij de peesplaat frictioneren (een diepe massagetechniek) om de doorbloeding en dus het herstel in de pees te stimuleren. De pees zal hierdoor wat soepeler aanvoelen.

Zie voor meer informatie over fysiotherapie bij hielspoor.
 

Oefeningen

hardloop blessuresDe belangrijkste oefening bij hielspoor is het oprekken van de kuitspieren en de spieren aan de onderkant van de voet. De spieren komen wat op rek te staan waardoor de doorbloeding wordt gestimuleerd. Hielspoor komt vaker voor bij mensen van wie de kuitspieren aan de korte kant zijn. Het oprekken van deze spiergroep is belangrijk.

De eerste stappen lopen zijn vaak het pijnlijkst. Dit geldt met name sochtends vroeg bij het opstaan, maar ook wanneer u langere tijd heeft gezeten. Het advies is om voor het opstaan de spieren alvast wat te rekken. Dan komt de peesplaat alvast wat op lengte zonder dat er heel veel gewicht op komt te staan.

 

Operatie

Als je alles hebt geprobeerd en niets helpt… Dan kan een operatie overwogen worden. Dit is echt de laatste optie. De operatie brengt een zeker risico met zich mee. Er kan weefsel beschadigd worden waardoor andere klachten ontstaan. Er zijn twee operatie technieken die worden toegepast bij hielspoor.

Er worden twee kleine sneetjes gemaakt aan de onderkant van de voet. Hierdoor wordt een klein cameraatje in de hiel naar binnen gebracht. Met een klein mesje wordt de peesplaat die aan het hielbod vastzit losgesneden. Dit haalt de spanning van de pees af. Het nadeel van deze operatie techniek is dat de stand van de voet (tijdelijk) niet meer gecorrigeerd kan worden. De functie van de pees is weg, met dat de pees is doorgesneden.

Een andere operatietechniek haalt alleen de verkalking weg. Hierbij wordt een wat grotere snee gemaakt. Doordat de verkalking met de pees vergroeid is kan ook de peesaanhechting zelf beschadigd worden. Soms zit er een zenuw in de voet bekneld met hielspoor. Dit kan tijdens deze operatie verholpen worden. Soms wordt bij deze operatie ook de peesplaat doorgesneden.

Na de operatie aan hielspoor is veel rust nodig. De pees zal eerst moeten aansterken voordat deze weer belast mag worden. Er is na deze operatie 50% kans op complicaties. Dit hoge percentage is de oorzaak waarom de operatie alleen in uiterste gevallen wordt uitgevoerd.

Zie voor meer informatie over hielspoor.